Lộc Lương

I am lucky to observe the world not only through my eyes, my senses, and my perception but also my mind with a mathematical perspective. Almost any natural phenomenon on the earth can be modeled by an equation or a set of equations. A number of physical models have been developed throughout the course of human history. To name a few of the many examples, a simple equation of motion (s = vt) can describe how an object moves over time, a wave equation (differential equation) can describe the behavior of waves and other physical systems that behave like waves, and the Navier-Stokes equation can describe the behavior of fluid flow and can be used in numerical weather prediction. Moreover, we also have a bunch of tools to shape the world in the way we want through the machines we use to harvest resources, the species we bring to an end, and the technology we are developing and improving. However, to come into human, it is so complicated. I wonder whether we have a model to simulate all of the possible scenarios of the development of an individual. I guess we have so many uncertainties in that model, but if we have such a model, what should be the output of that model? The output should be happiness, time, health, career, success, power, money, …, or combinations of those things? Possible influenced forces can be the parents, family, and friends who spend time with us and share with us joyfulness and sadness; the books we read; the strangers we encounter; the music we listen to; the places we live and visit; the cultures we experience; the decisions we make; the relationships we have; and all of the other things. It also can be viewed as a nested function corresponding to different stages in life with lots of variables.

For simplification, we can think of a simple model such that time and happiness are the final outcomes. So what is the best strategy for a human being to maximize their output? Depending on our expectations and definitions, one may want to get more money to live a luxurious life, others may want to live with happiness, one wants to live a meaningful life by helping others, one wants to live a simple life with modest accessories, or one wishes to live a colorful life with lots of experiences, etc. To me, life is a series of causes and effects where we need to make choices about which one is better or suitable, and meaningful life is a series of connections and relationships. Sometime, we give a bad decision, or sometimes we make a good choice. At then end, we are standing at what we chose!

Có lẽ ai cũng đều biết rằng có ba thành phần chính chi phối cuộc đời mỗi con người đó là thời gian, sức khoẻ, và tiền bạc. Có những người may mắn có đầy đủ cả ba loại trên, có những người chỉ có hai trong ba, hay có những nhười chỉ có một, thậm chí có những người không có gì. Khi còn trẻ chúng ta thường sử dụng thời gian và sức khoẻ để làm giàu tiền bạc để nghĩ rằng khi già đi chúng ta sẽ không phải lo lắng về tiền bạc. Khi về già chúng ta lại có xu hướng dùng tiền bạc để kéo dài thời gian và sức khỏe. Cuộc sống vốn dĩ không công bằng cho bất kì ai và chúng ta đều nhận thức được điều đó thông qua muôn vàn sự khác biệt trong cuộc sống, ví dụ như giữa giàu và nghèo, khoẻ mạnh và ốm yếu, may mắn và bất hạnh. Nhưng chung qui lại sự giàu có hay nghèo hèn, mạnh khoẻ hay mệt mỏi, thời gian ít hay nhiều cũng chỉ là một vài trạng thái trong muôn vàn trạng thái chúng ta sẽ đối mặt va thay đổi trong suốt cuộc đời. Vậy điều quan trọng nhất trong cuộc đời của mỗi người là gì? Và chúng ta đang đi tìm gì ở cuộc đời này?

Có phải câu trả lời nằm ở bản thân chúng ta, điều mà chúng ta không thường nhận ra nhưng đó là hiện tại? Và khi chúng ta ý thức được mình đang sống ở hiện tại, ta có thật sự sống trọn vẹn, hay vẫn để tâm trí mình lang thang giữa lo toan của tương lai và tiếc nuối của quá khứ?